Từ khi ra đời đến nay, Đảng Cộng sản Việt Nam đã lãnh đạo nhân dân ta giành được những thắng lợi vĩ đại: Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa; giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước; tiến hành công cuộc đổi mới đạt những thành tựu quan trọng, có ý nghĩa to lớn trong 25 năm thực hiện công cuộc đổi mới đất nước vừa qua. Có được những thắng lợi to lớn ấy là nhờ Đảng ta thường xuyên được xây dựng và củng cố. Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Đảng có vững cách mệnh mới thành công, cũng như người cầm lái có vững thuyền mới chạy”. Người viết: “Đảng muốn vững thì phải có chủ nghĩa làm cốt, trong Đảng ai cũng phải hiểu, ai cũng phải theo chủ nghĩa ấy. Đảng mà không có chủ nghĩa cũng như người không có trí khôn, tàu không có bàn chỉ nam. Bây giờ học thuyết nhiều, chủ nghĩa nhiều, nhưng chủ nghĩa chân chính nhất, chắc chắn nhất, cách mệnh nhất là Chủ nghĩa Lênin”.

Người chỉ rõ sự vững mạnh về tư tưởng chính trị của Đảng trước hết và trên hết phải gắn liền với sự vững mạnh của tổ chức, thể hiện ở sự đoàn kết nhất trí trong Đảng. Mỗi cán bộ, đảng viên phải nâng cao ý thức tổ chức và kỷ luật, nghiêm chỉnh chấp hành đường lối, chính sách của Đảng, tôn trọng nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt đảng. Nhờ đoàn kết chặt chẽ, một lòng một dạ phục vụ giai cấp, phục vụ nhân dân, phục vụ Tổ quốc nên Đảng đã đoàn kết và lãnh đạo nhân dân đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác. Trong Di chúc của mình, Người căn dặn “Đoàn kết là một truyền thống cực kỳ quý báu của Đảng và của dân ta. Các đồng chí từ Trung ương đến các chi bộ cần phải giữ gìn sự đoàn kết nhất trí của Đảng như giữ gìn con ngươi của mắt mình” và để làm được điều đó phải “thực hành dân chủ rộng rãi, thường xuyên, nghiêm chỉnh tự phê bình và phê bình… Phải có tình đồng chí thương yêu lẫn nhau”.

Đảng không thể mạnh nếu từng chi bộ của Đảng không mạnh, không tốt. Vì theo Người: “Đảng mạnh là do chi bộ tốt. Chi bộ tốt là do các đảng viên đều tốt” và “chi bộ là nền móng của Đảng, chi bộ tốt thì mọi việc sẽ tốt”. Và như thế, “đảng viên phải gương mẫu, làm đúng chính sách, thật sự tôn trọng quyền làm chủ của nhân dân, lắng nghe ý kiến của quần chúng thì mới được dân tin, dân phục, dân yêu. Như vậy công việc khó mấy cũng làm được”.

Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quan tâm đến công tác giáo dục, bồi dưỡng kiến thức cho cán bộ, đảng viên. Vì “cán bộ là những người đem chính sách của Đảng, của Chính phủ giải thích cho dân chúng hiểu rõ và thi hành. Đồng thời đem tình hình của dân chúng báo cáo cho Đảng, cho Chính phủ hiểu rõ, để đặt chính sách cho đúng. Vì vậy, cán bộ là cái gốc của mọi công việc”. Sở dĩ Đảng được nhân dân tin yêu, đùm bọc và ủng hộ giúp đỡ là vì ngoài lợi ích của nhân dân và của giai cấp công nhân, Đảng không có lợi ích nào khác. Do vậy, cán bộ, đảng viên phải thường xuyên nghiên cứu, học tập, rèn luyện, phải hiểu cho thật đúng tư cách của một đảng chân chính cách mạng, phải rèn luyện tính đảng. Theo Người, tính đảng được cấu thành ở ba nội dung chính yếu: 1-Phải đặt lợi ích của Đảng, của dân tộc lên trên hết; 2-Việc gì cũng phải điều tra rõ ràng, cẩn thận và phải làm đến nơi đến chốn; 3-Lý luận và thực hành phải đi đôi với nhau.

Để ngăn chặn tận gốc những căn bệnh như ham danh vị, thiếu kỷ luật, xa quần chúng, bệnh hình thức, bệnh chủ quan, ích kỷ, hủ hóa, lười biếng… thì phải thực hành dân chủ rộng rãi trong Đảng cũng như ngoài Đảng, phải sử dụng vũ khí đấu tranh tự phê bình và phê bình, phải nâng cao đạo đức cách mạng cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, phải quét sạch chủ nghĩa cá nhân.

Người nói: “Một Đảng, một dân tộc và mỗi con người, ngày hôm qua là vĩ đại, có sức hấp dẫn lớn, không nhất định hôm nay và ngày mai vẫn được mọi người yêu mến và ca ngợi, nếu lòng dạ không trong sáng nữa, nếu sa vào chủ nghĩa cá nhân”.

Những lời dạy của Bác Hồ về xây dựng và củng cố Đảng thể hiện ở những ý chính sau: 1-Sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta chỉ có thể thành công khi nó được một chính đảng mác-xít lê-nin-nít lãnh đạo. 2-Đảng phải vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức. 3-Đảng phải giữ gìn sự đoàn kết nhất trí, phải thực hành rộng rãi dân chủ trong Đảng cũng như ngoài Đảng, thực hành tự phê bình và phê bình. 4-Cán bộ, đảng viên phải gương mẫu, phải thường xuyên học tập, rèn luyện, tu dưỡng, nâng cao phẩm chất đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân.

Phải khẳng định rằng, dưới sự lãnh đạo và rèn luyện của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng ta luôn xứng đáng là Đảng lãnh đạo sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, được nhân dân tin tưởng. Tuy nhiên, hơn hai thập kỷ trở lại đây, đã có lúc niềm tin đối với Đảng bị giảm sút nghiêm trọng. Một số không nhỏ cán bộ (kể cả cán bộ cao cấp), đảng viên suy thoái đạo đức, lối sống một cách nghiêm trọng; sự sơ hở, lỏng lẻo, thiếu sót trong cơ chế quản lý nhà nước và những yếu kém trong việc thực hiện các cơ chế, chính sách; thiếu tính chiến đấu của các tổ chức đảng, đảng viên ở nhiều cơ quan, đơn vị trực tiếp liên quan rất yếu kém, thậm chí có nơi có thể nói là tê liệt, để hiện tượng tiêu cực, hư hỏng xảy ra đã lâu, chắc chắn có nhiều người biết, nhưng không được ngăn chặn kịp thời. Đây thực sự là một nguy cơ “xói mòn” từ trong nội bộ Đảng, làm giảm sút sức chiến đấu của Đảng.

Để làm tròn nhiệm vụ lãnh đạo sự nghiệp CNH, HĐH đất nước, Đảng ta phải tiếp tục đổi mới, tự chỉnh đốn, nâng cao hơn nữa sức chiến đấu, năng lực lãnh đạo, khắc phục cho được khuyết điểm, các biểu hiện tiêu cực, yếu kém. Phải coi việc xây dựng Đảng ngày càng vững mạnh cả về tư tưởng, chính trị và tổ chức là nhiệm vụ then chốt, phải thường xuyên làm tốt những yêu cầu cơ bản là: Giữ vững và tăng cường bản chất giai cấp công nhân của Đảng, nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất và năng lực cán bộ, đảng viên; củng cố Đảng về tổ chức, thực hiện nghiêm nguyên tắc tập trung dân chủ; chăm lo xây dựng đội ngũ cán bộ vững vàng, đủ bản lĩnh và năng lực về các mặt; nâng cao sức chiến đấu của các tổ chức cơ sở đảng; tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng; làm tốt công tác kiểm tra, giám sát, bảo vệ chính trị nội bộ.

Tư tưởng của Bác Hồ về xây dựng Đảng trong điều kiện hiện nay vẫn giữ nguyên giá trị và tính thời sự. Các tổ chức đảng từ Trung ương đến cơ sở, mỗi đảng viên vì lợi ích của dân tộc mà ghi lòng tạc dạ, thực hiện nghiêm túc lời dạy của Bác Hồ về xây dựng và củng cố Đảng. Có làm tốt được những điều đó, Đảng ta mới đủ sức mạnh để lãnh đạo nhân dân thực hiện thắng lợi sự nghiệp đổi mới đất nước vì mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”; Đảng ta mới giữ vững được niềm tin, sự kỳ vọng không chỉ của giai cấp công nhân mà của toàn dân, của cộng đồng dân tộc Việt Nam.

Tự phê bình và phê bình: Dễ hay khó?                  

          Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh thường nhắc nhở: “Mỗi cán bộ, đảng viên, mỗi ngày tự kiểm điểm, tự phê bình, tự sửa chữa như mỗi ngày phải rửa mặt”. Đây là quy luật phát triển của Đảng. Thực chất của tự phê bình và phê bình là góp ý với đồng chí, đồng đội, đồng nghiệp và tự kiểm lại bản thân xem cái làm được và chưa làm được, làm hay hoặc còn thiếu sót, sai lầm và tìm ra cách phát huy cái tốt, sửa chữa cái chưa tốt, chưa hay. Nội dung, phương pháp, thái độ tự phê bình và phê bình vẫn luôn là vấn đề mang tính thời sự trong sinh hoạt đảng cũng như trong cuộc sống.

          Có thể nói rằng, tự phê bình và phê bình là chìa khoá mở cho ta thấy người nào cũng có chỗ cho ta học hỏi và thấy được khuyết điểm của ta để sửa chữa. Tự phê bình là phân tích hành vi của chính mình, phát hiện ra những khiếm khuyết còn mắc phải. Đây được xem là hành động dũng cảm, tự mình làm chánh án toà án lương tâm của chính mình. Cái khó nhất của tự phê bình là phải tự đặt mình vào địa vị của người khác để phê bình. Người ta ai cũng muốn được khen, không muốn bị chỉ trích, muốn nói tốt về mình hơn là nói về những điều chưa tốt. Đây là một trở lực, nó đòi hỏi mỗi cán bộ, đảng viên phải thành khẩn, học hỏi, rèn luyện đạo đức cách mạng. Nếu cán bộ, đảng viên không tự phê bình, tự chỉ trích thì không bao giờ tiến bộ.

          Tự phê bình và phê bình phải đi đôi với nhau, đã là con người thì ai cũng có những khuyết điểm và ưu điểm. Vì vậy, phê bình phải cùng lúc đạt được hai mục đích là phải cổ vũ, phát huy ưu điểm và đồng thời phải khắc phục được khuyết điểm, sai lầm. Chỉ nói cái xấu, mạt sát nhau là sai lệch, nhưng cổ vũ ưu điểm không đúng mức sẽ trở thành tâng bốc, nịnh hót nhau. Điều này đòi hỏi người phê bình phải suy nghĩ thật kỹ về điều mình sắp nói, không thêm bớt ưu, khuyết điểm, càng khách quan bao nhiêu càng mang lại hiệu quả bấy nhiêu. Bác Hồ đã dặn: “Khi phê bình mình cũng như phê bình người khác phải ráo riết, triệt để, thật thà, không nể nang, không thêm bớt. Phải vạch rõ cả ưu điểm lẫn khuyết điểm. Đồng thời chớ dùng những lời mỉa mai, chua cay, đâm thọc. Phê bình việc làm chứ không phải phê bình người”.

          Cũng xin bàn về thái độ của người được phê bình. Có những người rất sợ bị phê bình, họ “tự cho mình cái gì cũng giỏi, việc gì cũng biết. Làm biếng học hỏi, làm biếng suy nghĩ”. Nếu có nghe cũng chỉ qua loa, để ngoài tai hoặc tiêu cực hơn là thái độ hẹp hòi, thù hằn đối với người phê bình mình (nhất là cán bộ tham nhũng, quan liêu…). Đây là khó khăn đối với người muốn tích cực phê bình đồng nghiệp, đồng chí mình. Phê bình là một cử chỉ văn hoá, tiếp thu phê bình cũng phải là một cử chỉ có văn hoá, vì lợi ích chung, sự nghiệp chung.

          Người cách mạng cần tự phê bình và phê bình thiết tha như người ta cần không khí. “Phê bình cũng như uống thuốc. Sợ phê bình cũng như có bệnh mà giấu bệnh. Không dám uống thuốc. Để đến nỗi ngày càng nặng, không chết cũng la lết quả dưa”. Điều này đã được minh chứng qua nhiều vụ án lớn thời gian qua.

          Thành thật với mình, thành thật với người, đó chính là nhân cách, là hành vi cao thượng, là trách nhiệm của con người nói chung và đối với đội ngũ cán bộ đảng viên nói riêng trước bản thân, cũng như trước yêu cầu đổi mới của đất nước. Nếu vì lợi ích của dân tộc, của đất nước, trong đó có lợi ích của mình, thì tự phê bình và phê bình không có gì là khó cả.

ST&BT